قال : / * الف / 9 / و لا ينافيها . « 1 » يعنى وجود منافى با معقولات نيست . بدان كه متنافيان اجتماعشان ممكن نيست ، و اين مبيّن شد كه هر معقولى كه هست ممكن است عروض مطلق وجود از براى آن ، و اجتماع آن با وجود و صدق دو وجود از ذهنى و خارجى بر آن ، پس چگونه منافى وجود خواهند بود ؟ گفته نشود كه : عدم نيز از جملهء معقول است ، و حكم كرده عقل به منافات وجود با آن عدم ، پس چگونه حكم به عدم منافات وجود با معقول مطلقا صحيح است ؟ به جهت آن كه در جواب گفته مىشود كه : عدم مطلق را منع مىكنيم اوّلا تعقّلش را ، و عدم خاصّ را حظّى از وجود هست ، و از اين جهت است كه محتاج است به موضع خاصّى ، مثل احتياج ملكه به اين موضوع . و اگر تسليم كنيم تعقّل عدم مطلق را ، منع مىكنيم استحاله وجود مطلق را از براى عدم مطلق معقول ، از جهت آن كه عدم آن معقول ثابت است در ذهن ، پس داخل تحت مطلق ثابت خواهد بود ، و صدق ثبوت مطلق بر آن خواهد بود ، و منافات آن عدم مطلق با وجود مطلق به سبب صدق مطلق ثبوت نيست بر آن ، بلكه تحقّق منافات از جهت اخذ آن است به نحوى كه مقابل آن باشد ، و امتناع در عروض احد متقابلين به ديگرى نيست هرگاه مأخوذ نه به اعتبار تقابل شود ، مثل

--> ( 1 ) . كشف المراد / 31